وقتی مأمور دولتی از اختیارات یا اطلاعاتی که بهخاطر شغلش در دست دارد سوءاستفاده کند، چه چیزی آسیب میبیند؟ کتاب «جرم خیانت مأموران دولتی به منافع عمومی از منظر قانون کیفری ایران و فرانسه» نوشته فاطمه یاقوتی اشتلق، پاسخ را در اعتماد عمومی میجوید. نویسنده این جرم را یکی از چالشهای مهم حقوق کیفری میداند و آن را با نگاه تطبیقی در دو نظام حقوقی ایران و فرانسه بررسی میکند.
جدا از فصل اول که به موضوع و ضرورت این موضوع میپردازد، فصل دوم کتاب «جرم خیانت مأموران دولتی به منافع عمومی از منظر قانون کیفری ایران و فرانسه» مفاهیم پایه را روشن میکند. جرم، مأمور دولت، منافع عمومی و مسئولیت کیفری مأموران دولتی هم از نظر لغوی و هم اصطلاحی توضیح داده میشوند. بعد مبانی حقوقی این جرم در ایران و فرانسه بررسی میشود. در ایران موضوعهایی مثل مسئولیتپذیری مأموران و حمایت از منافع عمومی مطرح است. در فرانسه هم چارچوب حقوقی مأمور عمومی و سیاست جنایی بررسی میشود. حمایت از اعتماد عمومی و ضرورت بازدارندگی کیفری هم از مباحث این فصل است.
در فصل سوم، کتاب شرایط تحقق این جرم را برای هر دو کشور جداگانه بررسی میکند. برای ایران سوءاستفاده از قدرت یا اختیارات رسمی، افشای اطلاعات محرمانه دولتی، اختیار قانونی در انجام وظایف و رکن معنوی، شامل سوءنیت و آگاهی از غیرقانونی بودن عمل، بررسی میشود. مباحث مشابهی هم برای فرانسه آمده است، از جمله اثر و ضرر ناشی از جرم و ارتکاب جرم در چارچوب وظایف مأمور.
بخش بعدی کتاب «جرم خیانت مأموران دولتی به منافع عمومی از منظر قانون کیفری ایران و فرانسه» به آثار و پیامدهای جرم میپردازد. آثار کیفری مثل حبس و جزای نقدی، آثار شغلی مثل برکناری و محرومیت، و آثار مالی مثل ضبط اموال ناشی از جرم و مسئولیت تضامنی برای ایران بررسی میشود. در فرانسه هم حبس، جزای نقدی، ممنوعیتهای شغلی و جریمههای تکمیلی مطرح شدهاند. پیشگفتار کتاب میگوید در ایران بر جنبه شرعی و اخلاقی این جرم تأکید بیشتری شده و در فرانسه بر جنبه نهادی و اقتصادی. کتاب با نتیجهگیری و فهرست منابع به پایان میرسد.
این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران حقوق جزا، حقوق تطبیقی و حقوق اداری، و کسانی مناسب است که به تخلفات اداری، مسئولیت کیفری مأموران دولتی و حمایت از منافع عمومی علاقه دارند. اگر میخواهید رویکرد دو نظام حقوقی ایران و فرانسه را در برخورد با این جرم کنار هم ببینید، کتاب «جرم خیانت مأموران دولتی به منافع عمومی از منظر قانون کیفری ایران و فرانسه» منبعی برای شروع است.

