وقتی میان یک دین و تصویرهایی که در طول تاریخ از آن ساخته شده تفاوتی شکل میگیرد، چگونه میتوان میان «اسلام» و برداشتهای تاریخی، اجتماعی و سیاسی از آن تمایز گذاشت؟ کتاب «اسلام اصل و بدل (خوانشی نو در نقد جنبشهای اصولگرای عربی از متن قرآن)» نوشته دکتر محمد شحرور و ترجمه عزیزاله جهانتیغ، از همین پرسش آغاز میکند و به نسبت میان اسلام و تصویرهایی میپردازد که جریانهای مختلف از آن ارائه کردهاند.
در کتاب «اسلام اصل و بدل»، جنبشها و جریانهای اسلامی معاصر و نسبت میان دین، سیاست و جامعه مورد توجه قرار میگیرد. کتاب به بررسی اسلام معاصر، جنبشهای سیاسی اسلامی و ضرورت بازنگری در منابع و شواهد احکام شرعی و روشهای آن میپردازد و تلاش میکند برداشتهای مختلف از اسلام را در ارتباط با زمینههای فکری و تاریخی آنها بررسی کند.
موضوع کتاب «اسلام اصل و بدل» تنها به جنبشهای اسلامی محدود نمیشود و مباحثی مانند تاریخ بنیادگرایی اسلامی، خشونت و تعریف آن، ضرورت اصلاح فرهنگی و دینی در کشورهای خاورمیانه و ایجاد یک پیمان اسلامی را نیز دربر میگیرد. در این اثر، تجربههای مختلف در عرصه سیاسی و اجتماعی نیز مورد توجه قرار گرفته و رابطه میان اندیشه اسلامی و شکلهای گوناگون حضور آن در جامعه بررسی میشود.
در نهایت، کتاب «اسلام اصل و بدل» تلاشی برای طرح دوباره مسئله اسلام و نسبت آن با زندگی معاصر است؛ رویکردی که بر تجدید حیات فکری و بازنگری در برخی برداشتهای تاریخی و سنتی تأکید دارد. این کتاب میتواند برای علاقهمندان به اسلام، اندیشه اسلامی و بررسی جریانهای فکری و سیاسی مرتبط با دین، زمینهای برای مطالعه و تأمل بیشتر درباره نسبت میان متن قرآن، برداشتهای دینی و تحولات اجتماعی فراهم کند.

