وقتی کودکی ناخن می‌جود یا پوست انگشتانش را می‌کَند، والدین معمولاً دنبال راهی برای تمام کردن این عادت می‌گردند. اما اگر به جای جنگیدن با رفتار، از کودک بپرسیم چه مهارتی دوست دارد یاد بگیرد، چه می‌شود؟ کتاب «آشیانه حل (کتاب کار مهارت آموزی کودک مبتنی بر درمان راه حل محور)» نوشته تهمینه میری سرگزی، سارا مصدق، معصومه باسط و محبوبه موسی‌پور بردسیری، از همین چرخش نگاه شروع می‌شود. ایده کتاب از تجربه کار با پسری ۸ ساله به نام امیرعلی شکل گرفته است؛ وقتی از او پرسیدند دوست دارد چه مهارتی یاد بگیرد، گفت می‌خواهد از دستانش مراقبت کند.
«آشیانه حل (کتاب کار مهارت آموزی کودک مبتنی بر درمان راه حل محور)» سه چارچوب را کنار هم می‌گذارد: رویکرد راه‌حل‌محور، برنامه مهارت‌آموزی کودکان دکتر بن فورمن و بازی‌درمانی. در رویکرد راه‌حل‌محور، به جای جست‌وجوی علت، سراغ ساختن راه‌حل می‌رود و از ابزارهایی مثل سؤال معجزه و شناسایی استثناها استفاده می‌کند. برنامه فورمن هم به جای «ترک یک عادت بد»، یادگیری یک «مهارت مثبت» را هدف می‌گیرد. بازی نیز زبانی است که کودک با آن تمرین می‌کند و مهارت‌ها را تجربه می‌کند. کتاب رفتارهای تکراری متمرکز بر بدن، مثل ناخن جویدن و پوست کندن، را بررسی می‌کند و آن‌ها را راهی برای تنظیم اضطراب، کسالت یا نیاز حسی می‌داند.
ساختار کتاب سه بخش دارد. بخش اول به علم و هنر تغییر می‌پردازد: رفتارهای تکراری متمرکز بر بدن و چرخه آن‌ها، انعطاف‌پذیری مغز و دلیل اثربخشی مهارت‌آموزی، و چارچوب مبتنی بر شواهد برنامه مهارت‌آموزی کودکان. در بخش دوم، کتاب «آشیانه حل» مسیر را در پانزده گام پیش می‌برد؛ از تبدیل مشکل به مهارت، توافق بر سر مهارت و نام‌گذاری جادویی برای آن، تا انتخاب یار قدرتمند، گردآوری تیم تشویق و برنامه‌ریزی جشن پیروزی.
گام‌های بعدی به تمرین و تثبیت می‌رسند: تعریف دقیق مهارت، تمرین از راه بازی، ساختن یادآورهای هوشمند و جشن موفقیت. کودک حتی یاد می‌گیرد مهارتش را به دیگران آموزش دهد، با لغزش‌ها مهربانانه برخورد کند و به سراغ مهارت بعدی برود. هر گام توضیح علمی و اجرایی دارد و با کاربرگ قابل کپی، گفت‌وگوهای نمونه بر پایه ماجرای واقعی امیرعلی و بازی‌ها و فعالیت‌های حسی-حرکتی همراه است. بخش سوم هم ضمیمه‌هایی دارد: مقیاس ارزیابی هفتگی کودک، راهنمای ساخت «جعبه نجات حسی» و گواهی‌نامه پایان مهارت‌آموزی. کتاب در پایان فهرست منابع علمی را هم برای مطالعه بیشتر آورده است.
«آشیانه حل (کتاب کار مهارت آموزی کودک مبتنی بر درمان راه حل محور)» برای سه گروه نوشته شده است: والدینی که می‌خواهند بدون دعوا و اشک کنار کودکشان مهارتی تازه بسازند، درمانگران، مربیان و مشاوران کودک که دنبال پروتکلی ساختاریافته و در عین حال منعطف و بازی‌محورند، و خود کودکان که با کمک بزرگ‌ترها کاربرگ‌ها را تکمیل می‌کنند. اگر در حوزه راهنمای مهارت‌های زندگی، مهارت‌های اجتماعی کودکان یا بازی‌درمانی راه‌حل‌محور فعالیت می‌کنید یا می‌خواهید همراه فرزندتان این مسیر را قدم‌به‌قدم طی کنید، این کتاب‌کار می‌تواند نقشه‌ای عملی برای شروع در اختیارتان بگذارد.
